Việt Nam gia công hạt điều hàng đầu thế giới

Trong những năm gần đây, ở khu vực tỉnh Bình Phước đã xuất hiện rất nhiều xưởng chế biến điều. Và chủ yếu những xưởng sản xuất này đều hướng đến xuất khẩu nhân điều trắng ra thị trường nước ngoài.

Ngoài vị trí đứng đầu thế giới về sản lượng xuất khẩu, hạt điều mang thương hiệu Việt Nam còn được bạn bè quốc tế đánh giá cao về chất lượng. Mang lại sức hút và nhu cầu ngày càng lớn cũng đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức lớn hơn cho hạt điều của Việt Nam.

trái điều bình phước

Dẫn chứng từ nghiên cứu gần đây, ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội điều Việt Nam cho biết, ngành điều Việt Nam chủ yếu mới dừng lại ở việc xuất khẩu nhân điều, chưa có nhiều sản phẩm hàm lượng giá trị gia tăng cao.

Xem thêm bài viết: Xây dựng chỉ dẫn địa lý cho hạt điều Bình Phước

Theo thông tin từ Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), kim ngạch xuất khẩu hạt điều của chúng ta trong năm 2017 ước đạt trên 3,5 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước.

Với con số 3,5 tỉ đô la Mỹ, ngành điều Việt Nam đã tiếp tục xác lập kỷ lục mới về giá trị xuất khẩu; đồng thời đây cũng là năm 12 liên tiếp, chúng ta giữ vững ngôi vị đứng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều.

Mặc dù dẫn đầu thế giới là thế nhưng thặng dư thương mại trong ngành điều lại không lớn, khi giá trị nhập khẩu nguyên liệu trong năm 2017 ước trên 2,5 tỷ USD. Kèm theo đó giá trị lợi nhuận mang lại cho doanh nghiệp và người trồng điều trong nước vẫn còn thấp, chưa tương xứng.

Vậy thì lợi nhuận hạt điều rơi về đâu?

Trong vài năm nay kinh tế ổn định, việc xuất khẩu tăng trưởng cao chủ yếu là do tình hình tiêu thụ nhân điều trên thế giới khá tốt, nhu cầu thế giới về nhân điều ngày càng cao hơn.

Ngoài ra, sau khi mùa điều trong nước mất mùa, các cơ sở sản xuất, chế biến điều Việt Nam đã tích cực nhập khẩu điều nguyên liệu từ Châu Phi về chế biến. Những điều này đã giúp cho xuất khẩu điều của Việt Nam trong năm 2017 tăng cả về lượng và giá trị so với năm ngoái.

Các bạn cũng cần lưu ý rằng, ngành chế biến hạt điều trên thế giới hiện có quy mô vào khoảng 3,4 triệu tấn thì riêng Việt Nam chúng ta đã chế biến khoảng 1,5 triệu tấn/năm. Trong 2 năm gần đây, trung tâm điều thế giới đã được dịch chuyển từ Ấn Độ về Việt Nam, trở thành trung tâm chế biến và xuất khẩu lớn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia ngành điều, mặc dù xuất khẩu nhân điều của các doanh nghiệp gặp nhiều thuận lợi nhưng lợi nhuận thực tế lại không được như kỳ vọng. Bởi lẽ, năm nay, giá điều thô tăng đột biến do trong nước và cả Campuchia đều bị mất mùa.

hạt điều rang muối

Hạt điều rang muối là đặc sản của Bình Phước

Giá hạt điều thô nhập khẩu từ Châu Phi cũng theo đà đó để tăng giá lên. Chính vì vậy, cho dù giá xuất khẩu cũng có tăng, nhưng không tăng kịp đà tăng của giá nguyên liệu điều thô nhập khẩu. Điều này đã ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của các doanh nghiệp và cả nông dân trồng cây điều.

Mặt khác, các doanh nghiệp cũng cho rằng, mặc dù Việt Nam là trung tâm chế biến hạt điều của thế giới, nhưng vẫn hạn chế trong việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị hạt điều toàn cầu.

“Giá điều đến tay người tiêu dùng nước ngoài thường ở mức gần 30USD/kg, trong khi giá bình quân các doanh nghiệp Việt Nam bán ra chỉ ở mức 10USD/kg. Nghĩa là các doanh nghiệp Việt chỉ chiếm 30% lợi nhuận trong chuỗi giá trị sản xuất ngành điều, còn lại lợi nhuận rơi vào tay các nhà phân phối, siêu thị lớn của nước ngoài. Trong khi đó, nguồn lực, tiền vốn, công sức… các doanh nghiệp Việt bỏ ra rất lớn mà lợi nhuận thu được lại không tương xứng”

Cần sớm khắc phục điểm yếu về nguyên liệu thô

Với thực tế trên của ngành điều, phải chăng chúng ta chỉ là đầu mối gia công của ngành điều thế giới? Khi đề cập đến vấn đề này, các doanh nghiệp trong ngành cho rằng, điều này là không xác thực. Bởi ngành chế biến điều Việt Nam trong những năm gần đây có những bước phát triển khá mạnh mẽ, công nghệ chế biến hiện nay của chúng ta đã được đánh giá là đứng đầu thế giới.

Theo ông Trần Văn Hiệp, Trưởng ban Xúc tiến thương mại của Hiệp hội điều Việt Nam, công suất chế biến của các nhà máy chế biến điều trong nước hiện không chỉ dừng lại ở 1,5 triệu tấn mà có thể lên đến hơn 2 triệu tấn mỗi năm. Trong khi sản lượng hạt điều sản xuất trong nước chỉ đang dừng lại ở mức 250.000-350.000 tấn, phần còn lại bắt buộc phải nhập khẩu.

Chính vì vậy, chưa cần tính đến yếu tố hiệu quả hay không, việc nhập khẩu nguyên liệu hiện nay là điều bắt buộc để phục vụ nhu cầu sản xuất của các nhà máy chế biến trong nước. Nếu không nhập, nhiều cơ sở, nhà máy chế biến điều của chúng ta sẽ phải đóng cửa vì không có nguyên liệu sản xuất. Hoặc chỉ hoạt động vài tháng trong một năm.

 

Ở Việt Nam, cây điều được trồng nhiều ở Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai và vài tỉnh Nam Trung Bộ. Vùng nguyên liệu này khó có khả năng phát triển thêm, Hiệp hội điều Việt Nam đã phối hợp với Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Campuchia và các doanh nghiệp nước này để xây dựng vùng nguyên liệu 1 triệu tấn điều ở Campuchia trong thời gian tới. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đang nhắm đến vùng nguyên liệu ở Lào, nhằm giải quyết căn cơ vấn đề thiếu hụt nguyên liệu chế biến như hiện nay.

Ngoài ra, các doanh nghiệp điều Việt Nam cũng cần phải đẩy mạnh chế biến theo chiều sâu nhằm khai thác thị trường trong nước.

Đồng thời, sản xuất cần gắn chặt với vùng nguyên liệu, hướng đến sản phẩm sạch, xanh theo các tiêu chuẩn quốc tế.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *